Marksist.org

Marksist.org 'u Facebook'ta takip etmek için tıklayınız

İki yıl önce kaybettiğimiz büyük marksist Chris Harman'ın Kaybedilmiş Devrim adlı kitabı nihayet Türkçe'de de yayınlandı. Kitap, Alman devrimi hakkındaki temel kaynakların başında geliyor.

1918 Ocak ayında Lenin - devrimden sadece iki ay sonra - "Alman devriminin yokluğunda yenilgiye mahkûmuz" demişti. 1918 Kasım'ın da devrim Almanya'ya sıçradı ve süreç dört yıl boyunca devam etti.

Harman, 1914 yazında patlak veren Birinci Dünya Savaşı'ndan 1923 sonbaharında nihaî olarak kaybedilmesine dek Alman devrimini tüm ayrıntılarıyla ele alırken, bu sürecin tarihsel önemini şöyle anlatıyor: "... akılda tutulması gereken nokta, Rus Devrimi'nin yozlaşma sürecinin başlangıç noktasının, Rusya'nın dışında aranması gerektiğidir. Stalinizm, tıpkı Nazizm gibi, yenilgiye uğrayan Alman Devrimi'nin bir ürünüdür."

Harman'ın kitabı gelişmiş bir sanayi ülkesinde devrimin sorunlarını ortaya koyduğu gibi uluslararası sosyalist geleneğin en önemli tartışmalarını da ele alıyor: 1917'de Rusya'da gerçekleşen devrim, dünyaya nasıl yayılacak? İşçi sınıfının çoğunluğu devrime nasıl ikna edilecek? Bir azınlığın ayaklanması neden kapitalizme son veremez? İşçi sınıfının hegemonyası hangi mücadele yöntemleriyle kurulabilir? Ne zaman ayaklanır ve ayaklanma nasıl örgütlenir? Parti devrimde nasıl bir oynar? Ne zaman ve nasıl örgütlenmelidir? Bunlar, devrimlerin dünyasında yaşayan bizler için de pratik sorunlar.

Kitabın ana argümanı "O dönemin bu şekilde son bulmuş olması kaçınılmaz değildi." Devrime liderlik etmesi gerekenler bir kez erken, bir kez de geç davranarak devrimi kaybettiler. Harman bu durumu şöyle açıklıyor:

"Alman toplumu 1918 ile 1923 arasında devrimci bir değişimi arzulayan yüz binlerce hatta milyonlarca erkek ve kadın ortaya çıkardı. Alman devrimin trajedisi, bunların enerjisini koordine edip yönlendirebilecek bir partinin iş işten geçmeden önce ortaya çıkmamış olmasında yatar. Tarih genellikle bir lokomotife benzetilir, ama devrimcilerin binmesini beklemez."

Ortadoğu Devrimleri'nin başlattığı sürecin kapitalizmin dünya çapında ortadan kaldırılmasıyla sonuçlanmasını isteyenlerin kayıp devrimden öğrenecekleri çok şey var.